Waarden

Home » Informatie » Waarden

Wat zijn waarden? 

Waarden zijn zaken die jij als persoon of als onderdeel van een groep nastreeft. Oftewel, waarden geven aan wat je belangrijk of wenselijk vindt. Ze zijn waardevol. Iedereen heeft een set aan waarden. Deze set vormt jouw kompas voor wat jij goed en fout vindt. Jouw waarden bepalen waar jij voor staat en waar je prioriteit aan geeft.  

Waarden zijn vaak diepgeworteld in de persoon of groep en worden beïnvloed door diverse factoren zoals cultuur, religie, persoonlijke ervaringen en opvoeding.

Verschil tussen normen en waarden

Normen en waarden zijn termen die vaak samen worden genoemd. Ze spelen een belangrijke rol in de samenleving doordat ze de sociale gedragsregels van een gemeenschap vormen.

De termen “normen” en “waarden” zijn met elkaar verbonden, maar elke term heeft een unieke betekenis. Waarden zijn overkoepelende principes en idealen die we als persoon, groep of samenleving belangrijk vinden.

Normen aan de andere kant, zijn concrete gedragsregels die zijn ontwikkeld op basis van deze waarden. Het zijn praktische richtlijnen om waarden in actie om te zetten. Bijvoorbeeld, als een samenleving de waarde ‘eerlijkheid’ hoog in het vaandel heeft, kan de norm zijn dat je niet magen liegen of stelen.

Het belangrijkste verschil tussen normen en waarden is dus hun toepassing. Abstracte idealen die de basis vormen voor onze morele kompas versus concrete gedragsregels zdie ons helpen deze idealen in de praktijk te brengen.

Belangrijke waarden in leiderschap

Elke organisatie heeft een eigen organisatiecultuur die gevormd wordt door de waarden van de mensen in die organisatie. Wanneer je weet met wat voor soort organisatiecultuur je te maken hebt, kun jij als goede leider daar rekening mee houden en erop inspelen. 

Wanneer je de waarden van jouw organisatie in kaart brengt, dan kun je ze afzetten tegen jouw persoonlijke waarden. Dit geeft inzicht in de groepsdynamica; in waarom bepaalde onderwerpen discussie opleveren of waarom bepaalde ‘irrationele’ keuzes gemaakt worden. Ook verklaart dit vaak het gevoel dat jij hebt bij de samenwerking met collega’s.

Waarden spelen daarnaast een rol in de motivatie van mensen. Wanneer werkzaamheden aansluiten bij de waarden van je teamleden, helpt dat hen te motiveren en meer werkplezier te beleven.

Voorbeeld van kernwaarden 

     

      • Positief 

      • Resultaatgericht 

      • Lef 

      • Enthousiast 

      • Zorgzaam 

      • Samenwerken 

      • Accuratesse 

      • Onafhankelijkheid 

      • Klantgericht 

      • Respect 

    Wat zijn persoonlijke kernwaarden? 

    Kernwaarden zijn die waarden die je het allerbelangrijkst vindt. Die vier of vijf zaken waar jij echt voor staat. Dit zijn dingen die zo belangrijk voor je zijn dat ze niet onderhandelbaar zijn. Wat anderen ervan vinden maakt niet uit. Dit zijn jouw kernwaarden. 

    Je kernwaarden zijn vaak ontstaan in je vroegste jeugd en ze vinden hun oorsprong voor een groot deel in de opvoeding die je hebt gehad. Je draagt ze al heel je leven met je mee. Kernwaarden zijn vaak zo’n onderdeel van wie je bent, dat je je niet altijd actief bewust bent van wat exact jouw kernwaarden zijn en wat voor effect ze hebben op je gedrag. Wanneer je dit inzicht wel hebt, kun je veel bewuster vanuit je kernwaarden gaan handelen en de impact maken die jij graag wilt.

    Persoonlijke kernwaarden ontdekken 

    Er zijn diverse manieren om te achterhalen wat jouw kernwaarden zijn. Wat goed werkt, is om uit de lange lijst van waarden tien kernwaarden te kiezen die je het beste bij jezelf vindt passen. Deze schrijf je op losse briefjes.

    https://youtu.be/uFaiPylTgYY

    Dan haal je vier briefjes weg. De zes overgebleven waarden rangschik je vervolgens op hoe goed ze bij jou passen, je maakt een top zes. Tot slot verwijder je ook nummer vijf en zes. Check bij jezelf of dat goed voelt. Als het je heel onrustig maakt, haal je alleen nummer zes weg. Nu heb je een lijstje van vier of vijf waarden. Schrijf deze voor jezelf op en probeer bij jezelf na te gaan of deze waarden voor jou de kern raken. Is dat zo, dan heb je zojuist jouw vier persoonlijk kernwaarden in kaart gebracht. 

    https://youtu.be/ql20mzFlKzc

     

    Kernwaarden van organisatie 

    Het in kaart brengen van de waarden van een organisatie, of een onderdeel daarvan, kan op een vergelijkbare wijze gebeuren als hierboven beschreven voor jouw persoonlijke kernwaarden. Het neemt alleen wel veel meer tijd in beslag. Het bepalen van de top tien van de meeste belangrijke kernwaarden doe je dan met de hele organisatie of je hele team. Dat kan gedaan worden door te stemmen, waarbij de kernwaarden waarop het meest gestemd is, in de top tien komen. 

    https://youtu.be/h7E7PI-k5YM

    Vervolgens kun je groepsdiscussies organiseren om de tien waarden terug te brengen naar zes. Hierop kan door de hele organisatie of het hele team worden gestemd. De top vier van waarden die daar vervolgens uitkomt, zouden dan de organisatiewaarden moeten vertegenwoordigen die écht bij de organisatie en de cultuur passen. Dat zijn de kernwaarden van de organisatie. 

    https://youtu.be/q2oQbVlxvDY

    Als het botst 

    Jij wilt als leider in lijn met jouw kernwaarden handelen. Je wilt namelijk dingen doen die voor jou goed en juist voelen. Maar dat willen de mensen om jou heen ook. En dat levert soms het probleem op dat waarden met elkaar in botsing komen. Bijvoorbeeld, als jouw waarde autonomie is en de waarde van mensen om je heen is loyaliteit, dan kan dat wrijving opleveren. Allebei de waarden zijn goed en waardevol, maar ze leiden tot een andere benadering van zaken en tot andere besluitvorming. Dat kan leiden tot irritatie en onbegrip.

    Doordat kernwaarden diep in ons verankerd zitten, is het botsen van waarden niet zomaar op te lossen. Het kost veel tijd en inspanning om hier op een goede manier mee om te gaan, zodanig dat niemand zijn persoonlijke waarden hoeft te verloochenen.

    https://youtu.be/RcImoCXGzyY

    instrument in leiderschapscoaching 

    Jouw kernwaarden hebben heel veel invloed op jouw manier van doen. Ze zijn jouw moreel kompas en zorgen ervoor dat jij de keuzes maakt die voor jou goed voelen. Daarom brengen we in een coachingstraject vaak je kernwaarden in kaart. Op die manier krijg je namelijk meer inzicht in waarom je de dingen doet die je doet.

    Dit combineren we vaak met het gebruik van andere persoonlijkheidsinstrumenten, zoals MBTI en FIRO-B.

    Het verschil tussen waarden en waardes

    In de Nederlandse taal worden de termen “waarden” en “waardes” vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen allebei iets anders. Het woord “waarden” verwijst naar de principes of overtuigingen die door een individu of een samenleving waardevol worden gevonden. Daarentegen verwijst het woord “waardes” naar de numerieke of meetbare waarde van iets. Bijvoorbeeld: “De waardes van deze meetresultaten komen overeen met onze verwachtingen.” De woorden worden dus soms als synoniemen gebruikt, maar bovenstaande uitleg is het officiële verschil tussen de twee begrippen.

    Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek 

    Al in een vrijblijvend kennismakingsgesprek kun jij ontdekken wat jouw kernwaarden zijn. Zo kun je op een doelgerichte manier kennismaken met je coach en vaak al de eerste inzichten krijgen voor de beantwoording van de vraag waarvoor jij leiderschapscoaching zoekt. Vul hiervoor het formulier in of bel om een afspraak te maken.

    Je bent misschien ook geïnteresseerd in…